اعتقادات در باره جن
[ویرایش]برخی از حیواناتی که جنّیان میتوانند به صورت آنها ظاهر شوند، عبارتاند از: مار، بُز، غزال، پازَن کوهی،گاونر، کبوتر، گربه (خاصه گربه سیاه)، سگ، اسب و گورخر . [۲۹] [۳۰]
ممکن است جنّیان بهصورت اژدها و دیگر موجودات نیز ظاهر شوند. [۳۱]
هنگامی که جنّها بهصورت حیوانات شکاری در میآیند، در بعضی از نقاط ایران آنها را «شکار ابوجهل» مینامند تا از حیوانات معمولی شکاری، که «شکار ابراهیم» نامیده میشوند، مجزا باشند.
این نکته یادآور گزارش جاحظ [۳۲] است که عربهای قدیم گاه آهوان را گلههای جنّ میدانستند.
اعراب، موش و سوسمار و خارپشت و شترمرغ و غزال را از اول شب شکار نمیکردند، زیرا معتقد بودند که آنها مرکب جنّیاناند [۳۳] [۳۴] اما، جنّیان، خرگوش و کفتار را مرکب نمیگیرند. [۳۵]
← جنیان مسلمان زیبا و جنیان کافر زشت
در عقاید عامه ایرانیان، جنّیانِ مسلمان زیبا و جنّیانِ کافر زشت و مهیب هستند که برخی سرِ دراز، یک چشم در میان پیشانی و دندانهای دراز و تیز دارند. [۳۶] [۳۷]
برخی از جنّها ممکن است بدن انسان یا سر حیوان داشته باشند یا دست و پایشان مانند دست و پای حیوانات باشد [۳۸] [۳۹] یا از دهانشان آتش زبانه بزند و از بدنشان بوی بد متصاعد شود و معمولاً میتوانند به هرصورتی که بخواهند، در آیند [۴۰] [۴۱] [۴۲]اما، غول به هرصورتی که در آید، نمیتواند پایش را، که به شکل پای خر است، تغییر دهد [۴۳] [۴۴]
← تغییر شکل جن به صورت انسان
بعضی جنّیان، برای گمراه کردن و از بین بردن انسانها، خودشان را به شکل آدمی در میآورند. [۴۵]
نوعی جنّ، که مردآزما یا مردهآزما خوانده میشود، بسیار زشت و هراسناک است و خودش را به مردی که میخواهد او را طعمه خود سازد، نشان میدهد.
اگر مرد از او بترسد، مردآزما به او آزار میرساند یا او را میکُشد، اما اگر نترسد، دوست او میشود و در زندگی کمکش میکند. [۴۶] [۴۷] [۴۸]
← آزار جنیان به زنهای زائو و نوزادان
بنا بر عقاید عامیانه در ایران، جنّیان به زنهای زائو و نوزادان بسیار آزار میرسانند؛ ازاینرو، در یکی دو هفته اول پس از زایمان، زائو و نوزاد را حتیالمقدور تنها نمیگذارند، اما بعد از اینکه زائو به حمام رفت و پاک شد، خطر آزار جنّیان بسیار کاهش مییابد. [۴۹]
در خراسان، مرضی را که به دخالت جنّیان گریبانگیر نوزاد میشود، «آن دردها» مینامند.
در این بیماری بچه کبود و متشنج میشود و اندکی بعد میمیرد. [۵۰] در شب ششم پس از زایمان، احتمال جنزدگی نوزادان به اوج میرسد.
در این شب، سروصدای زیادی در اتاق زائو راه میاندازند و باروت و طرقه در آتش میریزند. این کارها ــ که شبیه کارهای شایع برای راندن آل است جنّیان را از زائو و نوزاد دور نگه میدارد.
علاوه بر این، فقط کسانی که در هنگام زایمان حضور داشتهاند، اجازه دارند در چند روز اول پس از زایمان، از زائو و نوزاد دیدن کنند تا مبادا جنّی خودش را به شکل یکی از دوستان یا نزدیکان زائو در آورد و به او صدمه بزند.
عوام خراسان معتقدند که معمولاً خرابکاریهای جنّیان با فرا رسیدن روز متوقف میشود. [۵۱] [۵۲] [۵۳]
همچنین باید در اتاق زائو آلات و اسباب آهنی زیادی گذاشت، زیرا جنّ از آهن میترسد، [۵۴] [۵۵] چنانکه اگر کسی بتواند سوزن آهنی به بدن یا لباس جنّی وارد کند، آن جنّ را تحت اختیار خودش در میآورد، زیراترس شدید جنّ از آهن اجازه نمیدهد که خودش آهن را از لباس یا تنش بیرون بکشد و در این مورد محتاج کمک آدمیان است . [۵۶]
← اعتقاد عربها به ازدواج انسان و جن
عربها ازدواج بین انسان و جنّ را مقدور میدانستند و معتقد بودند که جنّیانی که عاشق بنیآدم میشوند، ممکن است معشوقشان را بدزدند. [۵۷]
جاحظ [۵۸] دعاهایی را نقل کرده است که نشان میدهد به نظر برخی، آمیزش جنسی جنّ و انسان مقدور بوده است.
قصه قمرالزمان در کتاب ألف لیلة و لیلة [۵۹] نیز در باره عشق جنّیهای به نام میمونه به شاهزادهای به نام قمرالزمان و عشق جنّی کافر به نام دنهش به دختر شاهی دیگر است. عشق بین آدمی و جنّ موضوع برخی کتابهای داستانی بوده است. [۶۰]
← فرزندانی از ازدواج انسان و جن
گاهی از ازدواج جنّ و انسان فرزندانی متولد میشدند و به همین مناسبت، برخی قبایل عرب خود را از احفاد جنّیان میدانستند. [۶۱] [۶۲]
بنا به برخی تفاسیر، یکی از والدین ملکه سبا، بلقیس، جنّ بوده است، چنانکه در تفسیر ابوالفتوح رازی [۶۳] آمده که مادر بلقیس جنّیهای به نام ریحانه بوده و بدین ترتیب، همسر حضرت سلیمان علیهالسلام نیمهجنّی بوده است و ازاینرو، جنّیانی که در خدمت آن حضرت بودند، میترسیدند که اگر از ازدواج او با بلقیس فرزندانی بهوجود بیاید، آنها مجبور شوند تا ابد در خدمت حضرت سلیمان بمانند و به همین سبب میکوشیدند بلقیس را از چشم سلیمان بیندازند، تا جایی که به او میگفتند بلقیس دیوانه است و پاهایش به شکل پای خر یا قسمی دیگر از چهارپایان است. [۶۴]
هنگامی که سلیمان درگذشت پادشاه جنّیان، زَوبَعَه، به چهار گوشه عالم رفت و خبر مرگ سلیمان را به جنّیان رساند و دستور داد که از کار دست بکشند و یکی از ایشان کتیبهای ساخت و آنچه را که ساخته بودند، در آن یاد کرد. [۶۵]
جاحظ [۶۶] نیز نوشته است که عرب اعتقاد داشتند جنّیان خبر مرگ پادشاهان را به مردم میدهند.
نقل است پس از اینکه حضرت سلیمان جنّیان را به خدمت خویش در آورد، ایشان را بر ۲۵ فرسنگ از لشکرگاه خود فرمانروا ساخت. [۶۷] [۶۸] [۶۹]
No comments:
Post a Comment